Norma PN-EN 133. Podstawowe informacje
Sprzęt ochrony układu oddechowego to ogólnie rzecz biorąc wszelkie artykuły i akcesoria, które umożliwiają oczyszczanie powietrza lub dostarczanie tlenu spoza strefy zanieczyszczenia. Aby sprzęt mógł zostać dopuszczony do użytku, powinien spełniać wymagania normy PN-EN 133. Czego dotyczy norma 133 i jaki wymagania stawia środkom ochrony dróg oddechowych?
Norma 133 została ustanowiona w roku 2005 i zgodnie z jej zapisami normy możemy wyróżnić dwa typy zagrożeń dla dróg oddechowych. Pierwszy to występowanie w powietrzu szkodliwych substancji w postaci pyłów, gazów i oparów a drugi to niedobór tlenu, którego zawartość jest mniejsza niż 17%. Ten podział bezpośrednio rzutuje na klasyfikację sprzętu chroniącego drogi oddechowe. A zatem norma 133 wprowadziła podział na sprzęt oczyszczający i sprzęt izolujący. Jaka jest podstawowa różnica? Otóż sprzęt oczyszczający ma za zadanie oczyszczać wdychane powietrze a sprzęt izolujący dostarczyć powietrze spoza strefy objętej zakażeniem.
W praktyce, środki ochrony układu oddechowego zostały sklasyfikowane w następujący sposób:
- Sprzęt oczyszczający – do tej kategorii zaliczono filtry zatrzymujące pyły i mgły, pochłaniacze hamujące substancje chemiczne w formie gazu oraz filtropochłaniacze, które łączą funkcję filtrów i pochłaniaczy. Co ważne, sprzęt oczyszczający nie stanowi ochrony sam w sobie. Wymaga bowiem skompletowania z częścią twarzową, czyli maskami i półmaskami lub kapturami i hełmami;
- Sprzęt izolujący – może być stosowany wyłącznie w sytuacjach, gdy stężenie tlenu nie jest wyższe niż 17% oraz występuje niewysokie stężenie szkodliwych substancji. Używa się go zatem wtedy, gdy filtracja nie jest skuteczna, a niebezpieczna substancja lotna jest bezwonna. Do sprzętu izolującego zaliczono aparaty stacjonarne wężowe sprężonego powietrza oraz autonomiczne aparaty butlowe lub regeneracyjne.
Oprócz tego norma 133 wprowadziła pojęcie sprzętu ucieczkowego, który stosowany jest podczas ewakuacji ze strefy zagrożenia.
Sprzęt ochrony dróg oddechowych. Podstawowe pojęcia
Ochrona układu oddechowego to dość obszerna kategoria, a norma en133 ustanowiła szereg pojęć, które określają właściwości sprzętu. Znając możliwości poszczególnych akcesoriów i urządzeń, można wdrożyć właściwe metody ochrony układu oddechowego, adekwatne do sytuacji.
Parametry opisujące środki ochronne dróg oddechowych to NDS, czyli najwyższe dopuszczalne stężenie i NDSCh co oznacza najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe. Zasadnicza różnica pomiędzy tymi pojęciami tkwi w tym, że NDS określa średnią wartość ważoną stężenia dla pracownika w ciągu 8-godzinnego dnia pracy, a NDSch wskazuje na wartość stężenia, które nie powinno wpłynąć na zdrowie osób jeśli występuje w środowisku pracy nie dłużej niż przez 15 minut. Natomiast NDSP to najwyższe dopuszczalne stężenie pułapowe, czyli wartość, która nie powinna być przekroczona w żadnym momencie w ciągu dnia.
Istotnym wskaźnikiem jest NDF, czyli nominalny wskaźnik ochrony, który określa teoretyczny poziom ochrony, jaki zapewnia sprzęt, określony w warunkach laboratoryjnych. Wskaźnik ochrony należy rozumieć jako parametr definiujący, ile razy zmniejszy się zanieczyszczenie powietrza po przejściu przez sprzęt ochronny dróg oddechowych. Z kolei APF to spodziewany wskaźnik ochrony, czyli pułap realnie możliwy do osiągnięcia przez odpowiednio wyszkolonych pracowników. I właśnie tym parametrem należy się kierować, wybierając środki ochrony dróg oddechowych dla swojego przedsiębiorstwa.